Từ vườn mắc ca lên sóng bán hàng
Trước màn hình điện thoại, ông Nguyễn Văn Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Kỳ, cùng bà Nguyễn Thị Hường, chủ cơ sở sản xuất hạt mắc ca, giới thiệu sản phẩm đến người tiêu dùng. Với một loại nông sản còn khá mới ở địa phương, buổi livestream là dịp để người dân quảng bá sản phẩm và tìm kiếm thêm khách hàng.
Ở Thanh Kỳ, mắc ca chưa phải loại nông sản quen thuộc với nhiều người mua. Diện tích trồng còn nhỏ, sản phẩm chưa được tiêu thụ rộng rãi. Vì vậy, việc lãnh đạo xã cùng chủ thể sản phẩm trực tiếp lên sóng giới thiệu hàng hóa là một cách tìm thêm khách hàng, tạo cơ hội để hạt mắc ca được biết đến nhiều hơn.
Mắc ca được đưa về trồng thử nghiệm tại Thanh Kỳ từ năm 2015. Sau thời gian phát triển, cây trồng này hiện có khoảng 5 ha, với 10 hộ tham gia, chủ yếu ở thôn Thanh Tân và một phần tại thôn Phú Quý.
Bà Nguyễn Thị Hường cho biết: “Hiện nay mắc ca chủ yếu được trồng ở thôn Thanh Tân, một số ít ở thôn Phú Quý. Mô hình mắc ca hiện có 5 ha, với 10 hộ tham gia. Nếu chăm sóc đúng kỹ thuật thì mỗi cây mắc ca cho giá trị 1 triệu đồng/cây/năm, cao hơn giá trị các cây trồng khác ở địa phương”.
Theo bà Hường, giá trị kinh tế của mắc ca phụ thuộc nhiều vào kỹ thuật chăm sóc. Với người dân vùng cao, một loại cây có khả năng đem lại thu nhập tốt hơn là lựa chọn đáng quan tâm, nhưng để hiệu quả ấy trở thành thực tế, người trồng phải duy trì được vườn cây khỏe, cho quả ổn định.
Mắc ca tại Thanh Kỳ được trồng hoàn toàn theo hướng hữu cơ. Đây là đặc điểm của mô hình, đồng thời cũng là điều cần được thể hiện rõ khi giới thiệu sản phẩm đến người tiêu dùng. Chất lượng hạt, cách thu hoạch, sơ chế và bảo quản đều ảnh hưởng đến giá trị hàng hóa sau khi rời vườn.
Với bà Hường, việc giới thiệu sản phẩm qua livestream giúp đưa hạt mắc ca đến với nhóm khách hàng rộng hơn. Còn với ông Sơn, đây là một cách hỗ trợ người dân quảng bá nông sản, nhất là khi sản phẩm vẫn đang trong quá trình xây dựng thị trường. Thay vì chỉ trông vào những mối tiêu thụ quen thuộc, người dân có thêm cơ hội tiếp cận người mua thông qua nền tảng trực tuyến.
Dù vậy, bán hàng trên mạng mới là bước đầu. Để có khách hàng thường xuyên, sản phẩm cần giữ được chất lượng, có giá bán phù hợp và đáp ứng được nhu cầu khi đơn hàng tăng lên. Những điều này càng quan trọng nếu địa phương muốn mở rộng diện tích mắc ca trong thời gian tới.
Tính chuyện mở rộng, đầu ra phải đi trước
Từ diện tích trồng thử nghiệm ban đầu, Thanh Kỳ đang có kế hoạch mở rộng vùng mắc ca. Đây là bước tiếp theo sau khi mô hình đã hình thành với 10 hộ tham gia. Tuy nhiên, việc mở rộng cần dựa trên kết quả sản xuất thực tế và khả năng tiêu thụ, để người dân không phải đối mặt với tình trạng có sản phẩm nhưng thiếu nơi bán.
Với quy mô khoảng 5 ha hiện nay, việc tổ chức sản xuất giữa các hộ là vấn đề cần được quan tâm. Khi diện tích tăng, sản lượng cũng sẽ lớn hơn, đòi hỏi các hộ nắm chắc kỹ thuật chăm sóc, thống nhất những khâu cơ bản trong thu hoạch và bảo quản. Làm tốt từ vùng trồng sẽ giúp sản phẩm có chất lượng ổn định hơn khi đưa ra thị trường.
Cùng với đó, địa phương cần tiếp tục tìm kiếm đầu mối tiêu thụ, hỗ trợ người dân giới thiệu sản phẩm và hoàn thiện bao bì, nhãn mác. Khi có đủ điều kiện, mắc ca có thể được xem xét phát triển theo chương trình OCOP. Tuy nhiên, trước khi tính đến mở rộng quy mô hay xây dựng thương hiệu, điều người trồng cần nhất vẫn là thị trường đủ ổn định để tiêu thụ sản phẩm.
Việc ông Nguyễn Văn Sơn cùng bà Hường tham gia livestream cho thấy địa phương đang tìm cách tiếp cận người mua bằng phương thức mới. Nếu được duy trì cùng hoạt động kết nối tiêu thụ, đây có thể là một kênh hỗ trợ các hộ giới thiệu sản phẩm, nắm bắt nhu cầu và tìm thêm khách hàng.
Mắc ca đã có mặt ở Thanh Kỳ từ năm 2015, nhưng hành trình từ cây trồng thử nghiệm đến một sản phẩm hàng hóa vẫn cần thêm thời gian. Kế hoạch mở rộng vùng trồng chỉ có thể phát huy hiệu quả khi đi cùng kỹ thuật sản xuất, chất lượng hạt và đầu ra cụ thể. Khi người dân bán được sản phẩm với mức giá phù hợp, cây mắc ca mới có cơ sở để phát triển thành nguồn thu bền vững hơn cho các hộ vùng cao.
